Wat te doen met de ogen?
Kunnen zien en waarnemen door onze ogen is een van onze vijf zintuigen die onze meditaties beinvloeden. Wanneer we kijken door onze ogen richten we de aandacht naar buiten. Stress en gespannenheid gaat vaak gepaard met onrustige ogen. Als er gevaar dreigt verwijderen de pupillen, als we ontspannen verkleinen de pupillen. Onze ogen hebben een direct relatie met de activiteit van ons denken. Mediteren kan zowel met gesloten als open ogen. Ook kunnen we mediteren met halfopen meer starende ogen. Experimenteer met de verschillende mogelijkheden en ontdek je eigen favoriete ooghouding. We zetten de karakteristieken op een rij:
Wat te doen met het hoofd?
De positie van het hoofd is erg belangrijk. Visualiseer alsof er een touwtje aan de kruin van je hoofd is bevestigd waaraan het hoofd hangt. Het hoofd moet in balans zijn en zonder inspanningen zweven op je ruggengraat. De kin is iets ingenomen, waardoor nek en schouders ontspannen. Als je de kin te ver inneemt en je hoofd vooroverhangt, kan je slaperig en verveeld worden. Als je hoofd te ver naar achteren hangt worden je gedachten vaak actiever en word je onrustiger. Als je rechtop zit, met een gestrekte nek, lijkt het wel alsof je hoofd een beetje gewichtloos is geworden. De kunst is dus om in balans te zijn zodat je bewust van je gedachten kan worden zonder er in te verdwalen.
Wat te doen met de mond, kaak en je tong?
We sluiten de mond vaak lichtjes bij het mediteren. Ofwel de mond is in principe gesloten zonder de kaken hard op elkaar te drukken. De kaak is een gebied waar spanning zich makkelijk ophoopt. Als we ontspannen zien we vaak dat de onderkaak steeds meer gaat hangen en mond zich een klein beetje cirkelvormig opent. Het lijkt een beetje alsof je een sloom en sullig gezicht krijgt. Dit is prima en een teken dat je relaxet. Een tip is om de tong tegen het gehemelte te houden. Dan gaat hij allereerst niet rollen en volgens Deepak Chopra werkt het ook goed om de innerlijke dialoog te stoppen. Hij past deze truc niet alleen toe bij meditatie maar ook als hij aan het golfen is en geconcentreerd wil afslaan.
Wat doen we met de Handen?
De armen zijn erg zwaar. Als de handen niet ergens op rusten moeten de schouders alles dragen. De handen rusten tijdens de meditatie op onze knieën of in onze schoot. Dit heeft tot gevolg dat de armen kunnen ontspannen. Traditioneel is het gebruikelijk om de handen op de dijen of knieën te laten rusten met de toppen van de duim en de wijsvinger van elke hand tegen elkaar in chin mudra. In de chin mudra positie zou de Chi, Ki of Prana (energie) in de meridianen vrij naar de vingertoppen en terug door beiden armen kunnen stromen. Mocht je deze positie niet prettig vinden dan kan je ook de handen in een open positie op de dijen of knieën laten rusten.
De Dalai Lama en vele monniken mediteren vaak in de positie van 'meditatief evenwicht'. In deze positie plaats je de handen vier vingerbreedtes onder de navel, de linkerhand onder, de rechterhand boven en de duimen tegen elkaar zodat er een driehoek wordt gevormd. De plaatsing van de handen op deze manier houdt verband met de plek in het lichaam waar de innerlijke warmte opgewekt wordt.
Vaak kan je in bladen foto's zien van handen in bidpositie. Deze positie gebruiken sommige vooraf aan of na de meditatie alleen om dankbaarheid te uiten voor de sessie of andere zaken en is geen verplicht onderdeel van iedere meditatie.
Ook voor de positie van de handen geldt, dat het goed is om met de verschillende posities te experimenteren. Wel is het belangrijk om een regelmaat in je houding aan te brengen zodat je lichaam deze houding als meditatie houding gaat herkennen en met ontspanning gaat associëren. Dit helpt je gemakkelijker en sneller in een diepe meditatieve staat te komen zodra je begint te mediteren.
Kunnen zien en waarnemen door onze ogen is een van onze vijf zintuigen die onze meditaties beinvloeden. Wanneer we kijken door onze ogen richten we de aandacht naar buiten. Stress en gespannenheid gaat vaak gepaard met onrustige ogen. Als er gevaar dreigt verwijderen de pupillen, als we ontspannen verkleinen de pupillen. Onze ogen hebben een direct relatie met de activiteit van ons denken. Mediteren kan zowel met gesloten als open ogen. Ook kunnen we mediteren met halfopen meer starende ogen. Experimenteer met de verschillende mogelijkheden en ontdek je eigen favoriete ooghouding. We zetten de karakteristieken op een rij:
- Gesloten ogen
Als we de ogen gesloten houden helpt dit onze focus meer naar binnen te richten. We worden minder snel afgeleid door dingen of situaties die zicht voor onze ogen afspelen. Nadeel is wel dat we sneller gaan dagdromen, nadenken en makkelijker in slaap kunnen vallen. - Open ogen
Als we de ogen geopend houden helpt dit ons beter te focussen op zaken die zich buiten ons zelf afspelen. Dit maakt het makkelijker om de techniek en filosofie van meditatie in het normale dagelijkse leven toe te passen. Een goede concentratie is hier wel een vereiste. Zowel interne als externe prikkels kunnen je afleiden en dat maakt deze houding voor velen iets moeilijker dan de gesloten ogen positie. Het kan helpen als je prefereert om met open ogen te mediteren om voor een muur of in een rustgevende omgeving te gaan zitten om de afleiding te beperken. Het openen van de ogen kan ook nuttig zijn als je tijdens de meditatie de neiging hebt om in slaap te vallen. - Halfopen ogen
De halfopen meer starende positie is een combinatie van bovenstaande mogelijkheden. Zijn we rusteloos dan sluiten we de ogen meer en naarmate we meer slaperig zijn openen we de ogen meer. Deze positie wordt ook wel kijken met een softe focus genoemd. Soms zullen je ogen tijdens het mediteren vanzelf open of dichtgaan en dat is prima. Degenen die een bril dragen kunnen zelf het beste experimenteren of mediteren met of zonder bril het beste bevalt. Let wel: mediteren met open ogen zonder bril kan loomheid veroorzaken.
Wat te doen met het hoofd?
De positie van het hoofd is erg belangrijk. Visualiseer alsof er een touwtje aan de kruin van je hoofd is bevestigd waaraan het hoofd hangt. Het hoofd moet in balans zijn en zonder inspanningen zweven op je ruggengraat. De kin is iets ingenomen, waardoor nek en schouders ontspannen. Als je de kin te ver inneemt en je hoofd vooroverhangt, kan je slaperig en verveeld worden. Als je hoofd te ver naar achteren hangt worden je gedachten vaak actiever en word je onrustiger. Als je rechtop zit, met een gestrekte nek, lijkt het wel alsof je hoofd een beetje gewichtloos is geworden. De kunst is dus om in balans te zijn zodat je bewust van je gedachten kan worden zonder er in te verdwalen.
Wat te doen met de mond, kaak en je tong?
We sluiten de mond vaak lichtjes bij het mediteren. Ofwel de mond is in principe gesloten zonder de kaken hard op elkaar te drukken. De kaak is een gebied waar spanning zich makkelijk ophoopt. Als we ontspannen zien we vaak dat de onderkaak steeds meer gaat hangen en mond zich een klein beetje cirkelvormig opent. Het lijkt een beetje alsof je een sloom en sullig gezicht krijgt. Dit is prima en een teken dat je relaxet. Een tip is om de tong tegen het gehemelte te houden. Dan gaat hij allereerst niet rollen en volgens Deepak Chopra werkt het ook goed om de innerlijke dialoog te stoppen. Hij past deze truc niet alleen toe bij meditatie maar ook als hij aan het golfen is en geconcentreerd wil afslaan.
De armen zijn erg zwaar. Als de handen niet ergens op rusten moeten de schouders alles dragen. De handen rusten tijdens de meditatie op onze knieën of in onze schoot. Dit heeft tot gevolg dat de armen kunnen ontspannen. Traditioneel is het gebruikelijk om de handen op de dijen of knieën te laten rusten met de toppen van de duim en de wijsvinger van elke hand tegen elkaar in chin mudra. In de chin mudra positie zou de Chi, Ki of Prana (energie) in de meridianen vrij naar de vingertoppen en terug door beiden armen kunnen stromen. Mocht je deze positie niet prettig vinden dan kan je ook de handen in een open positie op de dijen of knieën laten rusten.
De Dalai Lama en vele monniken mediteren vaak in de positie van 'meditatief evenwicht'. In deze positie plaats je de handen vier vingerbreedtes onder de navel, de linkerhand onder, de rechterhand boven en de duimen tegen elkaar zodat er een driehoek wordt gevormd. De plaatsing van de handen op deze manier houdt verband met de plek in het lichaam waar de innerlijke warmte opgewekt wordt.
Vaak kan je in bladen foto's zien van handen in bidpositie. Deze positie gebruiken sommige vooraf aan of na de meditatie alleen om dankbaarheid te uiten voor de sessie of andere zaken en is geen verplicht onderdeel van iedere meditatie.
Ook voor de positie van de handen geldt, dat het goed is om met de verschillende posities te experimenteren. Wel is het belangrijk om een regelmaat in je houding aan te brengen zodat je lichaam deze houding als meditatie houding gaat herkennen en met ontspanning gaat associëren. Dit helpt je gemakkelijker en sneller in een diepe meditatieve staat te komen zodra je begint te mediteren.