'I have this theory that when you lose it all, that's when you can start again. So when I feel I've lost my spirit, I sit down and close my eyes and do some meditation.'
Justin Timberlake

Hoe Meditatie kan je helpen met de Lichamelijk effecten van Angsten om te gaan

Wetenschappelijk gezien heerst er overeenstemming dat ontspanningsmethoden ‘de fight flight’ reactie of stressreactie als gevolg van de angst kunnen doorbreken. De meest bekende hiervan zijn: autogene training, progressieve relaxatie, ademhalingstechnieken, hypnose en zelfsuggestie, visualisatie, yoga, meditatie etc. Al in de jaren zeventig was bekend na baanbrekend onderzoek van Dr. Benson op Harvard dat meditatie een tegenovergestelde reactie van de ‘fight or flight’ reactie op gang brengt. Als we mediteren neemt de ademhaling, spierspanning en bloeddruk af, voelen we vaak tintelingen in de huid en gerommel in de maag wat wijst op een toename van de bloedvoorziening, voelen we vaak kleine pijntjes weer omdat de stresshormonen afnemen etc. We kunnen dus meditatie of vergelijkbare ontspanningstechnieken gebruiken om de stressreactie te neutraliseren. Surf naar het artikel Hoe ons lichaam op angst reageert: Figth or Flight? om meer inzicht te verkrijgen op de gevolgen voor ons welzijn van angst.

Maar meditatie gaat verder dan de andere bovenstaande methoden. Allereerst leren we door meditatie beter naar ons zelf te luisteren. We kunnen ons lichaam en geest observeren zodat we sneller de ‘fight flight’ reacties zullen herkennen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onze ademhaling, een top indicator van hoe lichaam en geest zich op dit moment voelen. Als we beter in staat zijn om stress als gevolg van onze angsten te herkennen kunnen we ook makkelijker ingrijpen. Mediteren leert ons ook aandachtig te zijn, te accepteren, niet altijd maar te oordelen en bewust in het leven te staan. Vooral deze laatste eigenschappen kunnen ons helpen beter met stress en angsten te leren omgaan i.p.v. erop te reageren.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat mensen die mediteren significant sneller herstellen van een stressreactie. Voor mensen die door de angsten vaak in een staat van opwinding en spanning verkeren is dit goed nieuws. Met de nieuwste hersenscan technologieën is aangetoond dat mediteren niet alleen onze mind kan trainen maar ook de werking ervan structureel verandert. Bij mensen die regelmatig mediteren wordt minder snel een ‘fight ot flight’ reactie te weeg gebracht, ofwel ze raken minder snel geïrriteerd en geprikkeld dan niet mediterende mensen. Langdurig in de 'fight or flight' status verkeren wordt steeds meer gezien een van de belangrijkste oorzaken van de in de westerse wereld veel voorkomende welvaart, beroeps en stressgerelateerde ziekten (burn-out, RSI..etc). De langdurige overbelasting kost veel energie, gaat ten koste van belangrijke lichamelijke processen en belast delen van ons lichaam langdurig en heeft een sterke invloed op ons emotioneel welbevinden.

Hoe Meditatie kan je helpen met de Geestelijk effecten van Angsten om te gaan.

Angsten en fobieën zijn beide uiteindelijk gevolg van het niet onder controle kunnen houden van je reacties op gedachten en dus kan meditatie waarschijnlijk veel voor je betekenen. Door te mediteren leren we dat we ons niet altijd angstig hoeven te voelen, dat angst ook maar een tijdelijke gemoedsgesteldheid is, dat we niet onze angsten zelf zijn, dat we zelfs in tijden van angsten ons goed kunnen voelen en dat we zelf misschien meer de touwtjes in handen hebben en onze gemoedstoestand kunnen beïnvloeden dan we misschien wel dachten.

Onderzoek van J Kabat Zinn van de universiteit van Massachusetts toont aan dat meditatie spectaculair verbeteringen kan geven in het klachtenpatroon van mensen met psychische angsten en die wegens paniekaanvallen waren doorverwezen. De patienten hadden het gevoel dat ze hun paniekgevoelens beter onder controle hadden en bleken dat de angsten en lichamelijke reacties afnamen qua frequentie en ernst. De verbeteringen hielden zelfs stand na afloop van het 8 weekse stressreductie programma (Dit programma is gebaseerd op meditatie).

Als we regelmatig mediteren en de filosofie gaan toepassen in ons dagelijks leven hebben we minder last van onnodige en vaak ook vervelende en belemmerende gedachtespinsels. We leven vaker in het NU! Als je het probleem in het NU waarneemt en accepteert dan wordt ons perspectief groter, verandert het en wordt het makkelijker om te relativeren. Als we kunnen relativeren gaan we het ook beter analyseren, omdat we helder en niet veroordelend naar het probleem gaan kijken. We worden getuige en dan pas krijgt inzicht een werkelijke kans. Je zult dan gaan inzien dat lijden, pijn, angsten of problemen eigenlijk gewoon een middel of signaal is om ons naar de onderliggende waarheid te leiden. In dit proces gebruiken we zelf het verstand in plaats van dat het ons gebruikt. Dat is ware macht!

Als we d.m.v. aandacht en oplettendheid tijdens meditaties ons bewustzijn verder ontwikkelen, gaan we onze aandacht niet veroordelend richten op de angsten zelf. Als je bewust van de angsten en de gevolgen daarvan bent, ben je onderdeel van de situatie, kan je beïnvloeden wat er gebeurt en heb je een keuzemogelijkheid en kan je er beter op inspelen. We moeten dus de vaardigheid van aandacht en oplettendheid ontwikkelen om deze bewustheid te creëren. Bij meditatie trainen we door focus en concentratie nu en continue bewust in het heden in alle mogelijke omstandigheden te zijn en te blijven. We trainen dus precies de vaardigheden die we nodig hebben om met angsten om te gaan i.p.v. er onbewust in ‘meegezogen’ te worden.

Meditatie geeft ook vaak vertrouwen. Als je eenmaal geleerd en door hebt hoe je met angsten, paniekaanvallen en fobieën kan omgaan door technieken als meditatie zul je ook zien dat aanvallen minder vaak voorkomen. Een reductie van 10 tot 20% van de angst of spanning kan soms al genoeg zijn om een echte paniekaanval te voorkomen.