We zijn bijna allemaal gewend om automatisch op negatieve stress te reageren. Automatische reacties verergeren helaas vaak wel per definitie stress. We geven je een paar voorbeelden. Veel mensen hebben de neiging om stress te onderdrukken. We houden onze gevoelens verborgen, zeggen niet wat we werkelijk denken, doen alsof er niets aan de hand is en kroppen alles op. Deze manier van stress omgaan leidt vaak tot spanningen, irritaties en vervelende gevoelens. We blijven er mee doorlopen en nemen niet geheel afscheidt van de fight flight reactie. De stresshormonen blijven hun gang gaan. Als we dit maar lang genoeg volhouden en niet de spanning ontladen zullen we vaak zien dat na langere tijd chronisch geïrriteerd, gespannen of onrustig zullen worden. Al deze spanningen leiden vaak weer tot andere klachten (slapeloosheid, rugpijn, hartklachten..etc) en de klachten op zijn beurt weer tot nieuwe stressoren. We zijn in een vicieuze cirkel beland! Een andere methode om met stress om te gaan is om lekker actief te worden. Als je maar druk bent dan word je niet met de problemen geconfronteerd. Nieuwe problemen als gevolg van struisvogelpolitiek doen zich vaak snel voor (bijv. tijdstress, perfectionisme, geen rust kunnen nemen etc.). Geneesmiddelen, drugs, alcohol, suiker en sigaretten zijn ook veel gebruikte middelen om snel te ontstressen. Probleem is dat deze manier van ontspanning vaak tijdelijk is, soms bijwerkingen geeft, niet naar de oorzaak kijkt en je er in sommige gevallen afhankelijk van kan worden. Bovendien leidt afhankelijkheid van chemische oplossingen vaak tot een verstoorde waarneming en een ondermijning van onze motivatie om op een gezonde manier met de problemen aan de slag te gaan. Het langdurig verkeren in een staat van opwinding leidt ook soms tot geïrriteerde reacties op verkeerde momenten, die vaak tot een verslechtering van onze relaties kan leiden. We zien vaak dat met name korte termijn oplossing gekozen worden, waardoor we vaak de echte problemen of oplossingen laten liggen voor de toekomst. De stress creëert weer nieuwe stressoren en we belanden steeds meer in een vicieuze cirkel. Van nature zijn onze lichamelijk reserves tegen stress bijzonder groot en lijkt of we alles aan kunnen. Maar wanneer we op langere termijn steeds maar onbewust op perioden van stress of spanning reageren is de kans groot dat vroeg of laat de reserves uitgeput raken. We verkeren vaker en langer in een vorm van de fight or flight reactie en hebben er nieuwe stressoren bij gecreëerd. Voor je het weet zijn we chronisch hypergeprikkeld. De gevolgen uiten zich doorgaans voor een ieder verschillend. Bij de één zullen de klachten meer psychisch zijn en bij de ander meer van lichamelijke aard of een combinatie van beiden. Wat het eerste bezwijkt is afhankelijk van je genen, omgeving en bijzonderheden van je levensstijl. Over het algemeen zal de zwakste schakel als eerste problemen opleveren. We hebben de effecten van langdurige stress op een rij gezet:

Geestelijk effecten van stress

Kenmerken van langdurige stress op onze geestelijke gesteldheid zijn o.a. concentratieproblemen, toename van vergeetachtigheid, emotionaliteit ( b.v. snel ontroerd, driftig, blij of teleurgesteld zijn), besluiteloosheid, slaapproblemen, dwangmatigheid, minder nauwkeurig zijn, lusteloosheid, cynisme, afzetten en onverschilligheid bij werk en in de privé situaties, prikkelbaarheid, minderwaardigheids gevoelens, verminderde lichamelijke conditie en seksuele problemen. 'Geluksgevoel' hormonen als o.a. endorfines nemen af waardoor depressies vaker voorkomen en we vatbaarder worden voor verslavingen.

Lichamelijk effecten van stress

Directe lichamelijke effecten van stress zijn spanningshoofdpijnen, spijsverteringsstoornissen, korte ademhaling, zweethanden, verkrampte schouders, nek en kaak en hyperprikkeling. Indien de overbelasting langer aanhoudt leidt kan dat leiden tot nek en rugklachten, maagzweren, concentratiestoornissen, geheugenverlies, hartproblemen, bloeddrukstoornissen, cholesterolverhoging, seksuele disfunctie, ontstekingen, verzwakt immuunsysteem, verhoogde kans op kanker, griep, verkoudheden en blessures, alvleesklierstoornissen verstoord metabolisme, slaapstoornissen en chronische vermoeidheid.