‘If we don’t get lost, we’ll never find a new route.’ – Joan Littlewood.

Als kind zijn we ongelofelijk creatief en ondernemend en gedurende ons leven neemt deze creativiteit af. Voer jij nog naar hartelust toneelstukjes op, knutsel je graag met papierenvliegtuigjes en vindt je tekenen een van de allerleukste dingen? Of moeten we dit alleen aan de creatievelingen onder ons voorbehouden. Onderzoek heeft ontdekt dat het enige verschil tussen creatieve en niet-creatieve mensen is dat creatieve mensen zelf geloven dat ze creatief zijn en niet-creatieve mensen niet. Ofwel 'in the beginning' zijn we allemaal creatief!

Naarmate we beter in staat zijn om te ontspannen en meer tijd in het NU door te brengen zullen we vaker verrast worden door oprispende creativiteit. Denk eens aan een situatie waarin je flink aan het brainstormen was en de ideeën maar niet wilden komen. Hoe vaak kwam het niet voor dat je toen je even het onderwerp liet liggen en een blokje omging, een drankje scoorde bij de koffieautomaat, een geintje maakte, je plotseling verrast werd met een briljante ingeving. In een moment van rust lijkt het erop dat dergelijke ingevingen gewoon op ons afkomen en we er geen moeite meer voor hoeven te doen. Het is een gegeven dat veel mensen die vaak mediteren melden dat ze tijdens en na meditaties vaak verrast worden door creatieve oprispingen. Zou de rust die mediteren je brengt hiervoor verantwoordelijk zijn?

Creativiteit en Alfa/Theta Golven

We kunnen via een EEG hersengolven registreren in patronen die wetenschappers in vier typen hebben geclassificeerd.

• Betagolven hebben de hoogste frequentie en worden in verband met actief denken en doen in verband gebracht.
• Wanneer we ontspannen of waarnemen dan zenden de hersenen de langzamere ritmische alfagolven uit. Alfagolven treden op als iemand volledig ontspant en daardoor optimaal ontvankelijk is voor signalen van buitenaf.
• Thetagolven blijken op te treden als de ontspanning zich nog verder verdiept. Het theta-bewustzijns niveau gaat vaak gepaard met droombeelden en blijken het geheugen en de creatieve verbeelding te prikkelen.
• Een mengelmoes van alfa en theta golven wordt dan ook vaak geassocieerd met de ideale bewustzijnsstaat voor onze creativiteit.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat bij activiteiten waarbij het in het NU leven centraal staat zoals tai chi, yoga of meditatie alfa en theta hersengolven bijzonder actief zijn. Dit is opmerkelijk want we zijn in deze activiteiten wakker, gefocussed en actief en toch activeren we een rusttoestand voor lichaam en geest. Mediteren helpt ons dus het ideale klimaat te creëren voor het optimaal benutten van onze creativiteit.

'Uit hersenonderzoek blijkt dat in dromerige of meditatieve toestand de hersenen meer thetagolven produceren. En thetagolven worden in verband gebracht met creativiteit. "Als het lijkt alsof je niets doet, zijn er onbewust gigantisch veel processen gaande," zegt hoogleraar psychologie Ad Vingerhoets van Universiteit Tilburg."

Creativiteit en de Linker/Rechter Hersenhelften

Over wat nu precies de oorzaak is dat wanneer we ontspannen of onze 'mind' tot rust laten komen we plotseling in contact komen met onze ware creativiteit valt te twisten. Misschien gebeurt het omdat onze rechterhersenhelft die staat voor emotionaliteit, plaatjes, intuïtie, non-verbaliteit en patronen stuk langzamer functioneert dan onze rationele en meer op logica en lineariteit gebaseerde linkerhersenhelft. Bekend is dat onze verbeelding die gestuurd wordt door onze rechterhersenhelft pas optimaal functioneert wanneer wij in een ontspannen toestand verkeren. Aandacht voor details en het op analytische wijze zoeken naar problemen behoren tot het domein van de linkerhersenhelft. De rechterhersenhelft richt zich meer op grote verbanden, het kader, structuur en samenhang van dingen. Een optimale wissel- en samenwerking van beide hersenhelften zou voor het maximaal benutten van onze creativiteit noodzakelijk zijn. Blokkades in creativiteit zouden kunnen ontstaan omdat in onze maatschappij teveel de nadruk ligt op het rationeel denken en dus gebruik maken van onze linkerhersenhelft. Onderzoek naar het effect van mediteren heeft aangetoond dat mediteren de samenwerking tussen de beiden hersenhelften stimuleert en dus onze creativiteit.

Creativiteit en Csikszentmihalyi

Een andere opvatting, van o.a. Csikszentmihalyi, is dat alle info die wij opnemen voordat we het bewerken tot ideeën eerst moet 'gaarkoken' in ons onderbewuste. Vaak komen ingevingen op bij activiteiten als wandelen, sporten, autorijden etc. Ofwel activiteiten waarbij de geest voor een groot deel gefocussed wordt op een activiteit. Op dit soort moment hebben een deel van onze hersenen de vrijheid om 'ongestoord' verbanden te leggen op een speelse en vrije manier. Als we bewust nadenken, drijven eerdere ervaringen en de wil om tot een oplossing te komen onze ideeën in een meer lineaire richting over paden die meestal vertrouwd zijn. In het onderbewuste kunnen ideeën elkaar vrijelijk zonder inmenging van het verstand ontmoeten. Inzicht doet zich vermoedelijk voor wanneer een onderbewuste verbinding tussen ideeën zo goed past dat die gedwongen wordt om zich te openbaren. Ofwel ook hier geldt dat voor een optimale toegang tot je creativiteit het bijzonder nuttig is om meer tijd in het NU te vertoeven en dus te focussen en te ontspannen.

Creativiteit en Deepak Chopra

Mediteren kan je bijzonder goed helpen creatiever te worden. Creativiteit gaat verder dan alleen denken, gaarkoken en geheugencapaciteit. In diverse spirituele leren gelooft men dat stilte de geest niet tot zwijgen brengt, maar wel een diepere universele intelligentie tot leven wekt. We hoeven zelf niet meer op onze eigen 'beperkte' manier na te denken maar kunnen putten uit een universele bron van wijsheid. Deepak Chopra zegt over onze ware creativiteit het volgende; Hoe ontvankelijker wij zijn voor de geest van de natuur, hoe gemakkelijker wij toegang hebben tot haar onbegrensde en oneindige creativiteit. De ruimte tussen onze gedachten, de innerlijke stilte stelt ons in verbinding met het energieveld van de ware potentialiteit en oneindige creativiteit. Onrust blokkeert energiestroom tussen ons en onze werkelijke aard of wel onze potentie. De theorie van het in contact komen met de universele bron klinkt voor sommige misschien een beetje zweverig maar de 'bottom line' blijft dat als we meer rust in onze donder hebben, we creatiever zijn en dat kan niemand toch ontkennen. Interessant is trouwens dat Chopra het potentieel van onze creativiteit in combinatie met onze normale dynamische individuele geest als het ideale team ziet om alles te bereiken wat je maar wilt. Dit zijn weliswaar twee tegenpolen (stilte en dynamiek) maar als je ze samen tegelijkertijd weet te beheersen wordt je onafhankelijk van situaties, omstandigheden, mensen en dingen. Ofwel daar zijn we weer terug bij de situatie die we nastreven om meer tijd doorbrengen in een meditatieve toestand. Een situatie waarin we optimaal en moeiteloos functioneren omdat we volledig bewust het moment beleven.

Dynamisch Evenwicht de Sleutel tot Creativiteit?

De twee tegenpolen, stilte en dynamiek doen denken aan de Chinese Yin-Yang filosofie. De termen 'yin' en 'yang' refereren aan op elkaar reagerende tegenpolen die overal in het universum aanwezig zijn. Het is van primair belang om dynamisch evenwicht (ook wel tao genoemd) te bereiken tussen negatieve en positieve energie, niet alleen in de universele en kosmische betekenis, maar ook op het terrein van innerlijke harmonie, groei en concentratie. Csikszentmihalyi's onderzoek naar creativiteit heeft uitgewezen dat werelds meest creatieve mensen van kunstenaars en zakenmensen tot Nobelprijswinnaars in de wetenschap er bijna allemaal goed in slagen om op vele fronten van hun leven dit dynamische evenwicht te bewaren. Wanneer de situatie het vereist zijn ze goed in staat om van het ene uiterste naar het andere uiterste te gaan. Zijn onderzoek naar kenmerken van creatieve mensen geeft de volgende tien kenmerken van creatieve mensen, waarbij balans en flexibiliteit noodzakelijk zijn:

1. Creatieve mensen barsten vaak van de energie, maar zijn ook vaak stil en rustig wat de eerder genoemde stelling van Chopra onderschrijft.
2. Creatieve mensen zijn doorgaans slim, maar tegelijkertijd naïef. Intelligentie kan de creativiteit hinderen als men zelfgenoegzaam wordt, denkt alles wel te weten en prikkel tot nieuwsgierigheid afneemt. Bovendien moet men niet alleen goed logisch en lineair kunnen redeneren maar ook oorspronkelijk, flexibel, en divergent kunnen denken.
3. Creatieve mensen zijn vaak speels doch verantwoordelijk
4. Creatieve mensen vinden vaak goede balans tussen fantasie en realiteit
5. Creatieve mensen geven uiting aan zowel introvert als extravert gedrag
6. Creatieve mensen zijn opvallend bescheiden en trots
7. Creatieve mensen vermijden het strikte rollenpatroon van vrouwelijk en mannelijk zijn zoals de huidige maatschappij van je verwacht en zijn vaak oorspronkelijker. Creatieve meisjes zijn vaak dominanter en harder dan andere meisjes en creatieve mannen zijn vaak gevoeliger en minder agressief dan hun leeftijdsgenoten.
8. Creatieve mensen zijn zowel conservatief als opstandig
9. Creatieve mensen zijn erg gedreven, maar kunnen tegelijkertijd objectief zijn
10. Creatieve mensen hebben een gevoelsleven dat vaak groot geluk kent doch ook veel diepe dalen en veel pijn en moeite.

Bovenstaande tegenstrijdige karaktertrekken zijn van primair belang om nieuwe ideeën te ontwikkelen en ook te herkennen. Het type persoon die meestal verantwoordelijk is voor innovatie, herkennen we vaak aan de eigenschap dat hij of zij aan beide kanten van deze tegenstrijdigheden kan functioneren. Bovendien valt het Csikszentmihalyi op dat creatieve mensen vaak optimistisch en van nature positief zijn. Over het algemeen zijn ze relatief gelukkig omdat ze erin geslaagd zijn zin en genot te vinden in de chaos van ons bestaan. Ze ervaren vaak het gevoel van 'flow' in hun werk wat bijdraagt aan een grotere kans op een algemeen geluksgevoel. Ze genieten van hun werk en hebben iets buiten het gezins- en sociale leven om voor te leven. Hun activiteiten leiden hen tot nieuwe uitdagingen en dus tot persoonlijk groei wat vaak flink bijdraagt aan een structureel gelukkig gevoel. Creativiteit draagt bij aan je werkgever, de maatschappij en bovenal je eigen geluk.

Creativiteit en Leven in het NU

In de huidige maatschappij leven we steeds vaker buiten het NU, hebben we meer onrust in onze donder en wordt het door allerlei conditioneringen van ons ego steeds moeilijker om onze ware passie en levensdoel te vinden. Door middel van het meer in het NU te leven, bewuster van jezelf en je gevoel worden wordt het makkelijker om de juiste keuzes te maken, in balans en bij jezelf te blijven en je ware persoonlijkheid tot uitdrukking te laten komen.

Veel mensen horen we dagelijks klagen over dat ze niet weten wat ze willen of kunnen. Menig student zwoegt onder hoge maatschappelijke druk jaren over de keuze van het vakkenpakket of studie en 1 op de 2 a 3 Nederlanders zou graag van baan wisselen als dat kon. Vele captains of industry, televisiemakers en mensen uit de wetenschap klagen dat het tegenwoordig moeilijk is om creatieve mensen te vinden. Creativiteit staat onder druk in onze samenleving en wij zijn er heilig van overtuigd dat het onderdrukken van ons potentieel en dus onze bron van creativiteit een van de oorzaken is dat veel mensen ondanks dat ze eigenlijk alles hebben wat hun hart begeert toch ook een gevoel dat ze nog iets in het leven missen hebben. Onze suggestie is dan ook: word je bewust van belemmerende gedachten, je ware potentieel en haal je onaangeboorde creativiteit uit de mottenballen! Verover je ware Zelf weer terug door Meditatie!

Individuele Coaching

Wanneer u geïnteresseerd bent in individuele begeleiding toegespitst op uw persoonlijke situatie dan kan ons coaching programma een uitkomst zijn. ABC van Meditatie heeft ervaring met het coachen van topsporters, zakenmensen en particulieren. We coachen mensen in het leren van de technieken, stressmanagement, optimaal presteren, persoonlijk ontwikkeling en mentale weerbaarheid. Onze reguliere workshops en cursussen staan model voor de inhoudelijke kant van de begeleiding. Surf naar Individuele coaching voor meer informatie.