| In meditation there is no failure, only feedback. |
- Slaperigheid.
De bedoeling van meditatie is dat we tegelijkertijd ontspannen en alert zijn. Toch komt het vaak voor dat door de ontspanning van meditatie mensen in slaap vallen of moeten vechten tegen de slaap. Allereerst moet je jezelf afvragen waar de vermoeidheid vandaan komt. Heb je een slaaptekort of ben je erg vermoeid door bijvoorbeeld een drukke week, dan raden we je aan lekker te gaan slapen en je slaap in te halen. We zijn niet voor niets moe. In de andere gevallen kan je beter gewoon doorgaan met mediteren. Wees bewust van en alert op wegdoezelen en na verloop van tijd leert de ervaring zal het steeds minder vaak voorkomen dat je slaperig wordt tijdens een meditatie. Het kan helpen om zittend i.p.v. liggend te mediteren en om de ogen geopend te houden tijdens de meditatie. Mocht je bijvoorbeeld s'ochtends of na werk erg slaperig of duf zijn dan moet je eens proberen een koude douche te nemen voor de meditatie. Doet wonderen!
- Verveeldheid.
Voor velen valt het niet mee om niets te doen. Vraag jezelf af of je echt verveeld bent of dat je geest verveeld is. Verveeldheid is namelijk niets meer of minder dan ook een gedachte en of een gevoel. Wanneer je, je verveeld tijdens een meditatie ben je niet in het NU en kan je hier het beste mee omgaan alsof je een gedachte opmerkt en daarna weer terugkeert naar je meditatieobject. Net zoals bij vele inzichtmeditaties kan je ook de gedachte van verveeldheid een naam geven. Kijk eens hoe je lichaam reageert als je verveeld bent en maak er een uitdaging van.. Klinkt simpel, maar is moeilijk. Toch raden we je aan op deze manier naar je verveeldheid te kijken. De praktijk leert dat naarmate je vaker mediteert je minder vaak een gevoel van verveling zult voelen.
- Rusteloosheid.
Veel mensen zeggen vaak dat ze het geduld niet hebben om te mediteren. De paradox is dat voor deze mensen en op rusteloze momenten meditatie juist nut heeft. Allereerst is het goed om te weten dat de geest vaak nog erg onrustig is in het begin van de meditatie. Tijdens de eerste paar minuten worden we dan ook maximaal door onze geest getest met gedachten als geen zin hebben, vandaag geen goede dag, over werk en privé, over wat je straks wilt gaan doen etc. Na vijf tot tien minuten zie je dat de geest steeds rustiger en helder wordt. We moeten dus doorzetten en erop vertrouwen dat het wel goed komt! Als het mediteren toch erg lastig gaat vanwege een bijzonder actieve geest kijk dan allereerst of je misschien niet beter kan overschakelen op een simpelere meer concentratie gerichte meditatietechniek. Een andere oplossing is om van je rusteloosheid een uitdaging te maken. Je kan gedachtes observeren, een naam geven en de reacties van je lichaam op de rusteloosheid observeren. Accepteer je rusteloosheid. Het hoort erbij en als je er tegen gaat vechten of je verzetten wordt het alleen maar erger. Misschien steekt er wel een boodschap dat je bijvoorbeeld een bepaald probleem, conflict of situatie in je leven eindelijk eens moet aanpakken achter? Als het gevoel van irritatie over je rusteloosheid in een uitdaging kan omzetten zul je zien dat de rusteloosheid vaak minder wordt.
- Als je lichamelijke pijntjes ervaart.
Als je mediteert is het in eerste instantie goed om weerstand te bieden aan de eerste impuls om in reactie op lichamelijke pijntjes van houding te veranderen. We richten onze aandacht op de gewaarwording van het ongemak en proberen ze te verwelkomen als uitdaging i.p.v. als ongemak. Dit geeft ons een kans om onze automatische reacties te observeren en het proces als we uit onze concentratie gebracht worden en misschien wel geagiteerd raken. Neem waar hoe lichaam en geest op elkaar reageren. Leer de ongemakken te accepteren en leer tijdens het ongemak gewoon ontspannen en relaxed te blijven. Als je de pijn accepteert, dan verandert deze van karakter en van intensiteit. Als het niet anders kan verander dan van houding. Doe dit wel bewust! Over het algemeen hebben we als we starten met meditatie het meeste last van lichamelijke ongemakken in onze rug, benen en knieën. Bovenstaande tips kunnen dan moeilijk zijn omdat we dan nog weinig ervaring hebben met meditatie. Maak het je in dat geval niet te moeilijk en begin desnoods met meditatie op een stoel of met een kussen. Realiseer je dat als je vaker mediteert na verloop van tijd de meeste pijntjes zullen verdwijnen. Als je een verergering van pijntjes, blessures of andere lichamelijke klachten die je al had voordat je begon met mediteren ervaart dan is dit niet vreemd. De ontspanningsreactie brengt met zich me dat het lichaam minder natuurlijke pijnstillers aanmaakt. Ons verscherpte bewustzijn en aanwezigheid zorgt ervoor bovendien dat we alles bewuster meemaken en dus ook de pijntjes. Dit alles hoort erbij, is een tussenfase en helpt ons beter naar ons lichaam te leren luisteren, te accepteren en actie te kunnen ondernemen.
- Als gedachten pijnlijk zijn.
Wanneer er steeds bijzondere pijnlijke gedachten door je hoofd spoken of opkomen tijdens meditaties kan dat bijzonder vervelend zijn. Als we mediteren onderdrukken we steeds minder de dingen die we niet willen zien, weten of voelen. Soms komen deze onderdrukte gedachten naar boven tijdens mediteren. Vaak is dit maar tijdelijk en een goede manier om deze te verwerken en er mee leren om te gaan. Zie het proces van meditatie als het trekken van een kies. Soms pijnlijk, maar daarna is de pijn wel over! We gebruiken het observeren van onze gedachten tijdens de meditaties als een manier om onze pijn te bekijken, zonder er in verstrikt te raken. Je kan pijnlijke gedachtes observeren, een naam geven en de reacties van je lichaam observeren. Accepteer de gedachten en benut deze tijdelijke pijn om de voortdurende pijn te verzachten. Als je het perspectief van meegezogen worden in de pijnlijke gedachten in een uitdaging kan omzetten, zul je zien dat de rusteloosheid ook minder zal worden. Helaas moeten we wel een kantekening maken. Voor 95% van alle mensen is meditatie nuttig of tenminste niet schadelijk. Echter mensen die lijden aan schizofrenie of andere zware mentale ziekten is het wel oppassen met meditatie. Het gevaar is dat mensen die lijden aan deze ziekten door meditatie nog meer in hun innerlijke werkelijkheid opgaan of meditatie soms het ziekelijke gedrag kan verergeren. Deze mensen raden wij aan om niet te mediteren, een arts te raadplegen of alleen te mediteren onder uiterst deskundige toezicht.
- Ongecontroleerde spierbewegingen en spasmes.
Soms komt het voor dat we in een ontspannen toestand vibraties, spastische bewegingen en trilling van spieren en of lichaamsdelen meemaken. We lijken dan wel een zwaan die na een gevecht even de spanningen en energie van zich afslaat met zijn vleugels. Over het algemeen is dit prima en niet iets waar je zorgen over hoeft te maken. Soms voelt het als bevrijdend en of heel ontspannen als het afgelopen is. Laat de bewegingen gebeuren en probeer deze niet te controleren. Mocht je het als vervelend ervaren trek dan aan de rem en in het uiterste geval stop de meditatiesessie. - Visionen en andere sensaties.
Mocht je tijdens het mediteren visoenen, een trance ervaring of andere sensaties ervaren dan is dat vaak een teken dat je concentratie zich aan het verdiepen is. Let wel het gaat er om wakker, alert, gefocused en ontspannen te zijn tijdens de meditatie. Visioenen en uittredingservaringen worden in zen Makyo genoemd. Ze worden gezien als producten van de verbeelding en zijn niets meer dan een illusie. Laat de gevoelens passeren, observeer, accepteer en ga er niet in mee. Lichamelijke sensaties als tintelingen in je huid, herrie en gerommel in je maag zijn tekenen van ontspanning omdat de bloedvoorziening ten tijde van ontspanning in deze gebieden toeneemt.
